กรมทรัพย์สินทางปัญญารับลูกอาเซียน เดินหน้ายกระดับการพัฒนาเครือข่ายศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีและนวัตกรรม (TISC) ของไทย โดยมุ่งร่วมมือกับหน่วยงานเครือข่าย ส่งเสริมศักยภาพให้กับ SME และ Startup สามารถใช้ทรัพย์สินทางปัญญาต่อยอดนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ และสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
         
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า เมื่อเร็ว ๆ นี้ สมาชิกอาเซียนได้ประชุม WIPO Regional Meeting for Strengthening the ASEAN Regional Technology and Innovation Support Center (TISC) Network ณ สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลการดำเนินงานและปรับทิศทางการพัฒนาเครือข่ายศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีและนวัตกรรม (Technology and Innovation Support Center : TISC) ของประเทศอาเซียน ให้สอดคล้องกับกรอบความร่วมมือในระดับภูมิภาค โดยเฉพาะแผนปฏิบัติการด้านทรัพย์สินทางปัญญาอาเซียน พ.ศ.2569–2573 (ASEAN IPR Action Plan 2026–2030) ซึ่งมุ่งพัฒนาระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาให้เอื้อต่อการสร้างสรรค์เทคโนโลยีและนวัตกรรม ส่งเสริมการค้า การลงทุน และการเติบโตทางเศรษฐกิจของภูมิภาค
         
โดยอาเซียนให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการสร้าง การบริหารจัดการ และการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาในเชิงพาณิชย์ รวมถึงการเติบโตอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพ SME และ Startup ให้สามารถนำทรัพย์สินทางปัญญาไปต่อยอดทางธุรกิจได้จริง
         


ทั้งนี้ ในส่วนของกรมได้นำแนวทางดังกล่าวมาปรับใช้ในการพัฒนาเครือข่าย TISC ของไทย โดยมุ่งยกระดับบทบาทของหน่วยงานเครือข่ายให้เป็นตัวกลางเชื่อมโยงระหว่างภาควิจัยกับภาคธุรกิจมากยิ่งขึ้น ผ่านการพัฒนาศักยภาพบุคลากรในด้านการสืบค้นและวิเคราะห์ข้อมูลสิทธิบัตร การให้คำปรึกษาด้านการคุ้มครองและบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา ตลอดจนการสนับสนุนการนำผลงานวิจัยไปต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้อย่างเป็นระบบ และยังจะส่งเสริมการทำงานเชิงบูรณาการระหว่างหน่วยงานเครือข่าย TISC กับสถาบันการศึกษา ภาคเอกชน และผู้ประกอบการ เพื่อให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาด ควบคู่กับการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพย์สินทางปัญญา รวมทั้งเตรียมขยายความร่วมมือไปยังสถาบันการศึกษาที่มีศักยภาพและมีความเชื่อมโยงกับกลุ่ม SME และ Startup มากยิ่งขึ้น
         
ขณะเดียวกัน ได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์ คุณสมบัติ และเงื่อนไขการเป็นหน่วยงานเครือข่าย TISC ของไทยให้สอดคล้องกับแนวทางสากล พร้อมจัดทำแบบสำรวจประเมินศักยภาพหน่วยงาน และวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อจัดกลุ่มหน่วยงานออกเป็น 3 ระดับ (Tier 1–Tier 3) ตามศักยภาพและความพร้อม เพื่อออกแบบแนวทางความร่วมมือและกิจกรรมในแต่ละระดับให้เหมาะสมกับศักยภาพของหน่วยงาน อันจะช่วยยกระดับขีดความสามารถในการสร้างสรรค์และใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมเชื่อมโยงการดำเนินงานกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) เพื่อสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมีคุณภาพต่อไป
         
“กรมเชื่อมั่นว่าการยกระดับเครือข่าย TISC ของไทยในครั้งนี้ จะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงองค์ความรู้และเครื่องมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ครอบคลุมตั้งแต่การสืบค้นข้อมูลเทคโนโลยี การวิเคราะห์แนวโน้มสิทธิบัตร การวางกลยุทธ์คุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาไปจนถึงการต่อยอดเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะช่วยลดความซ้ำซ้อนในการวิจัย ลดต้นทุน และเพิ่มโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการที่มีมูลค่าสูง นอกจากนี้ ยังเป็นการสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเติบโตของ SME และ Startup ให้สามารถนำทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้เป็นเครื่องมือในการแข่งขัน ขยายตลาดทั้งในและต่างประเทศ อันจะนำไปสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในระยะยาว”นางอรมนกล่าว
         
สำหรับศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีและนวัตกรรม (TISC) เป็นโครงการขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ที่มุงเสริมสร้างศักยภาพด้านทรัพย์สินทางปัญญาให้แก่ประเทศสมาชิก ผ่านการสนับสนุนการเข้าถึงข้อมูลสิทธิบัตรและองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยี เพื่อเชื่อมโยงงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรม โดยปัจจุบันมีเครือข่าย TISC มากกว่า 1,700 แห่ง ใน 90 ประเทศทั่วโลก ส่วนไทยได้เริ่มพัฒนาเครือข่าย TISC ในปี 2564 โดยกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้จัดทำความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย 10 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มหาวิทยาลัยศิลปากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง เพื่อจัดตั้งเครือข่ายนักวิจัยและสร้างกลไกสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม ควบคู่กับการส่งเสริมการสร้างและใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาเชิงพาณิชย์อย่างมีประสิทธิภาพ