กรมทรัพย์สินทางปัญญาศึกษาการนำกลไก “สิทธิในการได้รับส่วนแบ่งจากการขายต่อ” (Artist’s Resale Right: ARR) มาปรับใช้ในไทย เพื่อช่วยเหลือดูแลศิลปินในระยะยาว เผยปัจจุบันหลังศิลปินขายชิ้นงานไปแล้ว ก็จะถือว่าจบแล้วจบเลย แต่ในต่างประเทศ หากมีการนำผลงานไปขายต่อเปลี่ยนมือในราคาสูงขึ้น ศิลปินและทายาทจะได้รับส่วนแบ่งการขายด้วย ไม่ใช่ได้แค่นักสะสมหรือผู้เก็งกำไร
          ​
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมกำลังศึกษาการนำกลไก “สิทธิในการได้รับส่วนแบ่งจากการขายต่อ” (Artist’s Resale Right: ARR) การดำเนินการของต่างประเทศ การศึกษาแนวทางและกลไกทางกฎหมาย และการประเมินประโยชน์และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เพื่อพิจารณาความเหมาะสมในการนำ ARR มาปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย เพื่อให้ความช่วยเหลือศิลปินในระยะยาว เพราะโดยทั่วไปเมื่อศิลปินขายผลงานของตนเองออกไปแล้ว สิทธิในการควบคุมการขายในครั้งต่อไปจะหมดลง
         
โดยกรณีดังกล่าว หมายความว่า หากในอนาคตผลงานชิ้นนั้น ถูกนำไปซื้อขายเปลี่ยนมือในราคาสูงขึ้น ผู้ที่ได้รับประโยชน์มักเป็นนักสะสมหรือผู้เก็งกำไร ในขณะที่ศิลปินผู้สร้างสรรค์จะไม่ได้รับผลตอบแทนจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในภายหลัง แต่สำหรับกลไก ARR จะเป็นแนวทางที่เปิดโอกาสให้ศิลปินและทายาทได้รับส่วนแบ่งจากการขายต่อผลงานศิลปะตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในทุก ๆ ครั้ง ที่มีการซื้อขายเปลี่ยนมือ ซึ่งจะช่วยให้ผู้สร้างสรรค์ยังคงได้รับประโยชน์จากมูลค่าของผลงานที่เพิ่มขึ้นตามกาลเวลาและการยอมรับของตลาด
          ​


ปัจจุบันมีกว่า 100 ประเทศทั่วโลกที่บังคับใช้ ARR และสามารถสร้างยอดจัดเก็บสิทธิ์ดังกล่าวรวมสูงถึง 50 ล้านยูโรต่อปี ซึ่งประเทศที่ประสบความสำเร็จในการนำระบบ ARR มาใช้ เช่น สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ และออสเตรเลีย
         
“การศึกษาแนวทาง ARR เป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญในการยกระดับการคุ้มครองสิทธิ์ของศิลปิน และอาจเปิดโอกาสให้ศิลปินไทยได้รับประโยชน์จากผลงานเมื่อมีการขายต่อในต่างประเทศ ซึ่งเป็นโอกาสในการสร้างรายได้ข้ามแดนให้แก่ผู้สร้างสรรค์ ควบคู่กับการพัฒนาระบบนิเวศทางศิลปะที่คำนึงถึงคุณค่าของศิลปินตั้งแต่การสร้างสรรค์ การซื้อขาย การเพิ่มมูลค่า ไปจนถึงการส่งต่อคุณค่าทางศิลปะและวัฒนธรรมในระยะยาว”นางอรมนกล่าว

สำหรับตลาดศิลปะของประเทศไทยกำลังขยายตัวอย่างต่อเนื่องและเป็นที่จับตามองของต่างประเทศ โดยรายงาน Art Basel ปี 2025 ได้ยกให้กรุงเทพฯ เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของตลาดศิลปะที่เติบโตเร็วที่สุด จึงเป็นโอกาสสำคัญของประเทศไทยในการเร่งพัฒนากลไกทางกฎหมายให้เท่าทันต่อการเติบโตของตลาด