กรมทรัพย์สินทางปัญญาเดินหน้าออกระเบียบการอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ส่งเสริมการใช้ GI ในสินค้าแปรรูปที่ใช้วัตถุดิบ GI เพิ่มเติมจากเดิมที่ให้ตรา GI กับสินค้าที่ได้รับการขึ้นทะเบียนโดยตรงเท่านั้น เผยจะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า GI และช่วยผู้ประกอบการได้ประโยชน์จากตรา GI เพิ่มมากขึ้น คาดประกาศใช้ระเบียบดังกล่าวได้เดือน ต.ค.69 ชวนผู้ผลิตสินค้า GI หน่วยงานรัฐ เอกชน และประชาชนร่วมแสดงความคิดเห็นได้ถึง 23 ก.ค.นี้
         
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมขอเชิญชวนผู้ผลิตสินค้าและผู้ประกอบการสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิชาการ ตลอดจนประชาชนผู้สนใจ ร่วมแสดงความคิดเห็นต่อร่างระเบียบกรมทรัพย์สินทางปัญญาว่าด้วยการอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ส่งเสริมการใช้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. ... (หมวดหมู่เกษตรกรรมหรืออุตสาหกรรม) ได้จนถึงวันที่ 23 ก.ค.2569 เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตสินค้าแปรรูปที่นำสินค้า GI มาเป็นวัตถุดิบ สามารถขอใช้ตราสัญลักษณ์ส่งเสริม GI ได้ ซึ่งสอดรับกับนโยบายและเสียงเรียกร้องของหลายภาคส่วนที่สนับสนุนการนำสินค้า GI ไปต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่ม
         
โดยในการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมแหล่งผลิตและพบปะกับผู้ประกอบการ GI หลายพื้นที่ทั่วประเทศ พบว่า มีการนำสินค้า GI ไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปที่หลากหลาย อาทิ หลนปลากุเลาเค็มตากใบ วุ้นมะพร้าวน้ำหอมบางคล้า น้ำพริกปลาสลิดบางบ่อ คุกกี้มะยงชิดนครนายก กราโนลาข้าวก่ำล้านนา และไอศกรีมสับปะรดท่าอุเทน ชี้ให้เห็นถึงศักยภาพของสินค้า GI ไทยในการสร้างมูลค่าเพิ่มและขยายโอกาสทางการตลาด และกรมยังได้รับเสียงเรียกร้องจากผู้ประกอบการที่นำสินค้า GI ไปต่อยอด โดยอยากให้กรมอนุญาตให้สามารถใช้ตรา GI กับสินค้าแปรรูปนั้นด้วย เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค เนื่องจากตรา GI ไทยแบบเดิมสามารถใช้ได้กับสินค้า GI ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนโดยตรงเท่านั้น และในปัจจุบันสินค้าแปรรูปหรืออาหารที่ใช้สินค้า GI เป็นวัตถุดิบยังไม่สามารถใช้ตรา GI ได้ ส่งผลให้ผู้บริโภคไม่สามารถรับรู้ถึงแหล่งที่มาของวัตถุดิบ ขณะที่ผู้ประกอบการก็ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากตรา GI ได้อย่างเต็มศักยภาพ
         


“กรมได้นำเสียงสะท้อนและข้อเสนอแนะดังกล่าวมาศึกษาแนวทางส่งเสริมการใช้ประโยชน์สินค้า GI ในรูปแบบผลิตภัณฑ์แปรรูป และได้จัดประชุมหารือและสำรวจความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง ทั้งสำนักงานพาณิชย์จังหวัดทั่วประเทศ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการสินค้า GI เพื่อรวบรวมประเด็นข้อเสนอแนะมาใช้ประกอบการยกร่างระเบียบดังกล่าว โดยผลจากการหารือ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องส่วนใหญ่ต่างเห็นด้วยกับแนวทางการจัดทำร่างระเบียบ และเห็นถึงโอกาสในการยกระดับสินค้า GI และสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร ผู้ประกอบการ และชุมชน ในมิติที่หลากหลายยิ่งขึ้น”นางอรมนกล่าว
         
นางอรมนกล่าวว่า เป้าหมายสำคัญของร่างระเบียบฉบับนี้ คือ การส่งเสริมและผลักดันให้เกิดการใช้ประโยชน์และสร้างมูลค่าเพิ่มจากสินค้า GI ที่ขึ้นทะเบียนแล้ว โดยในร่างระเบียบได้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และแนวทางในการอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ส่งเสริมการใช้ GI อย่างมีมาตรฐาน ชัดเจน โปร่งใส และใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภคและส่งเสริมภาพลักษณ์ของสินค้า GI ไทยทั้งในประเทศและต่างประเทศ และเป้าหมายดังกล่าว ยังสอดคล้องกับนโยบายของนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ที่ให้ความสำคัญกับการสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าอัตลักษณ์ท้องถิ่น โดยเฉพาะสินค้าเกษตร ผ่านการต่อยอดสินค้า GI ควบคู่กับการส่งเสริมอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปอย่างเป็นรูปธรรม
         
นอกจากนี้ ในร่างระเบียบ ยังมีการกำหนดกลไกความคุ้มครองสินค้าที่แปรรูปจากวัตถุดิบ GI ในหมวดหมู่เกษตรกรรมหรืออุตสาหกรรม โดยให้ความคุ้มครองเฉพาะกรณีที่ใช้วัตถุดิบ GI ที่มีแหล่งที่มาชัดเจนตรงตามรายละเอียดที่ขึ้นทะเบียนไว้กับกรม และผู้ขออนุญาตใช้ตราส่งเสริมการใช้ GI ต้องสามารถแสดงที่มาของวัตถุดิบ GI นั้นได้ เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือและคุณค่าของสินค้า GI รวมทั้งป้องกันการนำสินค้า GI ไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม ซึ่งอาจทำให้ผู้บริโภคเกิดความเข้าใจผิด ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และชื่อเสียงของสินค้า GI ที่ถูกนำมาใช้เป็นวัตถุดิบไปด้วย ซึ่งหากผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ตราส่งเสริมการใช้ GI ฝ่าฝืนเงื่อนไขหรือนำตราสัญลักษณ์ไปใช้ในลักษณะที่ก่อให้เกิดความเสียหาย กรมจะพิจารณาเพิกถอนการอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ดังกล่าวได้ทันที
         


ทั้งนี้ กรมจะรวบรวมข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากทุกภาคส่วนมาประกอบการพิจารณาปรับปรุงร่างระเบียบตามกระบวนการต่อไป โดยคาดว่าจะสามารถประกาศใช้ระเบียบดังกล่าวได้ภายในเดือน ต.ค.2569 และในระหว่างการเปิดรับฟังความเห็นจากประชาชน กรมได้เตรียมความพร้อมด้านระบบเทคโนโลยีเพื่อรองรับการยื่นคำขอใช้ตราสัญลักษณ์ส่งเสริมการใช้ GI ควบคู่กับการจัดอบรมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการขอใช้ตราสัญลักษณ์ดังกล่าวให้กับผู้ประกอบการและภาคเอกชน เพื่อให้สามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดในการต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า GI ไทย
         
ปัจจุบันกรมทรัพย์สินทางปัญญามีการขึ้นทะเบียนสินค้า GI ไทยแล้ว 260 รายการ คิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 116,253 ล้านบาท คาดว่าการอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ส่งเสริมการใช้ GI จะเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการใช้ประโยชน์สินค้า GI และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนได้อีกมาก โดยผู้สนใจสามารถศึกษารายละเอียดของร่างระเบียบ และร่วมแสดงความเห็นได้ตั้งแต่วันนี้ ถึงวันที่ 23 ก.ค.2569 ผ่านทางเว็บไซต์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา https://www.ipthailand.go.th และระบบกลางทางกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา https://www.law.go.th